Sponsorlu Bağlantılar

Dikkat bozukluğu nedenleri nelerdir? Dikkat bozukluğu belirtileri, tanı ve tedavisi nasıl olur? Dikkat bozukluğu çocuğun dikkatinin kolayca dağıldığı, dikkat sürdürmede zorluk yaşadığı ve fevri davrandığı bir davranış sorunudur. İki tip dikkat bozukluğu bulunmaktadır. Bunlardan biri dikkat eksikliği bozukluğu (DEB) diğeri dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğu (DEHB)’dur. Dikkat eksikliği hiperaktivite bozukluğunda aşırı hareketlilik söz konusudur.

Okul çağı çocuklarının %3- 5′inde dikkat bozuklukları bulunmaktadır. DEHB erkek çocuklarında daha sıktır. Her iki tipin de ailesel olduğu düşünülmektedir. Her ne kadar dikkat bozukluklarına neyin yol açtığı bilinmese de olası nedenler arasında genetik etkenler, beyin hasarı, beyin gelişiminin normalden yavaş olması ve çocuğun beynine kimyasal mesajları gönderen sistemlerde bozukluk sayılabilir. Hamilelikte alkol ya da uyuşturucu kullanan annelerin bebeklerinde dikkat bozukluklarına daha sık rastlanmaktadır.Prematüre bebeklerde de risk daha yüksektir.

Dikkat Bozukluğu Belirtileri
Her çocuk zaman zaman dikkatini sürdürmede güçlük yaşayabilir ya da fevri davranabilir. Ancak dikkat bozukluğu bulunan çocukların sürekli olarak en az altı ay boyunca sorun sergilemeleri beklenir. Pek çok çocukta ergenliğe hatta erişkinliğe kadar süren belirtiler görülebilir. Dikkat bozuklukları okulda ve özgüven kazanılmasında belirgin sorunlara neden olur. Çocuklarda 3 yaşına kadar ya da belli bir gelişimi tamamlayana kadar dikkat bozukluğundan söz edilemez. Sık belirtiler aşağıdaki gibidir:

Dikkatsizlik: 3-5 yaşlarındaki çocuklarda dikkati sürdürememe, oyuncaklarla ancak çok kısa süre oynayabilme, bir etkinlikten
diğerine geçme, basit talimatları izleyememe gibi davranışlar sıktır. 6 yaş üstündeki çocukların okul ödevlerini tamamlayamadıkları gözlenir. Bu çocuklar talimatlara ve ayrıntılara dikkat etmezler, dikkatsizce hatalar yaparlar ve okul başarıları düşüktür. Düzensizdirler ve sık sık eşya kaybederler.

Fevri hareket: 3-5 yaşları arasındaki çocuklar diğer çocuklara oranla daha gürültücüdürler. Davranış sorunları sergilerler,
sıra bekleyemezler, başka çocukların oyuncaklarını almak isterler. 6 yaşın üstündeki çocuklar sınıf düzenini bozabilir, sıraları gelmeden soruların
yanıtlarını söyleyebilir ve sırada beklemekte zorluk çekebilirlerler. Düşünmeden tehlikeli işlere girişebilirler.

Aşırı hareketlilik (hiperaktivite): Dikkat  sorunları bulunan çocuklar sürekli hareket halindedirler; yemeklerde sakin oturamazlar ve sürekli konuşabilirler. 6 yaştan büyük çocuklar oturdukları yerde kıpır kıpırdırlar; sınıfta dolaşabilirler; sessizce okuyamaz ve oturamazlar. Uygunsuz biçimde koşabilir, tırmanabilir ve konuşabilirler.

Diğer belirtiler arasında uyku sorunları, oyun ve etkinliklerde saldırganlık,  isteklerinin bekletilmesine tahammülsüzlük, arkadaş edinmede güçlük, öğrenme güçlükleri, zihinsel gelişme gecikmesi, çekingenlik, hevessizlik ve depresyon sayılabilir. DEB ya da DEHB’si olan gençlerin sosyal ortamlarda ya da işlerinde büyük sorunları olabilir.

Dikkat Bozukluğu Tanı
Çocuğunuz okula gitmeye başladığında, sınıfın düzeni ve disiplini içinde sorunlar çocuğunuzun öğretmeni tarafından fark edilebilir. Aşırı
hareketlilik şikayeti bulunmayan ve sessiz, içe kapanık çocuklarda dikkat bozukluklarının tanınması kolay olmayabilir. Doktor çeşitli sorular sorarak çocuğunuzun davranış şekillerini değerlendirecektir. Ayrıca fizik muayene ve laboratuar incelemeleri gerekebilir. Bu şekilde, dikkat bozukluğunu taklit edebilecek diğer bozuklukların dışlanması da mümkün olacaktır. Doktorunuz ayrıca sizi değerlendirme için psikiyatr veya psikoloğa gönderebilir. Her ne kadar bütün çocuklar sayılanlara benzer belirtileri zaman zaman sergileseler de DEB ve DEHB tanısı belirtilerin süregenliğine ve çocuğunuzda ortaya çıkan işlevsellik bozulmasının ciddiyetine göre konmaktadır.

Dikkat Bozukluğu Tedavisi
Tedavi seçenekleri arasında ilaçlar, davranış değiştirme teknikleri ve bireysel terapi ya da aile terapisi yer alır. Bazen üç yöntemin birlikte
kullanılması gerekebilir. Dikkat sorunları olan çocukların çoğu ilaç tedavisi ile birlikte davranış değiştirme yöntemlerinden yararlanırlar. Doktorunuz ya da psikiyatrınızı beyinde davranıştan sorumlu olan çeşitli kimyasalları düzenleyen uyarıcı adı verilen ilaçları önerebilir. Uyarıcıların başağrısı, depresyon, uyku azalması, iştah azalması ve büyüme gecikmesi gibi yan etkileri olabilir. Bazı
durumlarda doktorunuz antidepresan ilaç kullanımını tercih edebilir.

Davranış değiştirme yöntemlerinde çocuğunuza istenmeyen davranışlar yerine olumlu davranışların nasıl geliştirilebileceği öğretilmektedir. Anne babalar ile öğretmenler arasında yoğun işbirliği gerekecektir. Öğretmenlerin ödevleri anlatırken daha fazla çaba harcaması gerekebilir. Öğretmenle konuşarak okulda işleri takip etmeniz ayrıca ödevler, sınav zamanları gibi konuları çocuğunuzla birlikte izlemeniz gerekebilir. Terapi ile özgüven konusunda gelişmeler kaydedilebilir. Çocuğunuzun yapabildiği etkinlikler sağlamak, okul becerilerinin
de artmasıyla birlikte özgüvenin gelişmesine katkıda bulunacaktır.

Etiketler:,