Sponsorlu Bağlantılar

Menstrüasyon (Adet Kanaması), menarş yaşına (ilk adet kanaması) erişen kızlardaki, uterusun iç yüzünü döşeyen tabakanın atılmasıdır. Türkiye’deki ortalama yaş 11 olmakla birlikte, adetler en erken 10 yaşında ve en geç 16 yaşında başlayabilir.
Adet Düzensizlik Çeşitleri
Ergenlik çağında en sık görülen adet bozuklukları, kanama sırasında kramp ve ağrılar (dismenore) ile kanama olmaması ya da düzensiz aralıklarla olmasıdır.
Dismenore: Dismenore, adetten hemen önce ya da adet sırasında kramplar ve ağrılar olmasıdır. En sık karşılaşılan adet sorunudur ve uterus kaslarında spazmların tetiğini çeken prostaglandinler adındaki hormonların salıverilmesinden kaynaklanır. Primer dismenore genellikle, bir genç kızda ilk adet kanaması olduktan 6-18 ay sonra başlar ve altta yatan başka bir hastalıkla ilişkili değildir. Sekonder dismenore sık görülmez, ancak genellikle pelvik enflamatuar hastalık gibi bir enfeksiyon ya da endometriozise (uterusun içini döşeyen dokunun pelvis boşluğunda başka yerlere göç ettiği durum) bağlıdır. Gebeliğin erken döneminde bir komplikasyon olarak da görülebilir. Amenore: Adet kanamalarının olmamasına amenore denir. Primer amenore, bir genç kızda ilk menstrüel kanamanın 16 yaşına kadar olmamasıdır. Bazı vakalarda primer amenore yalnızca, puberte başlangıcının gecikmesine bağlıdır. Bazılarında ise bu duruma, büyük kilo kayıpları, stres, hormon dengesizliği, over tümörleri ve kistleri, ya da Turner Sendromu neden olur. Sekonder amenore, menarş ortaya çıktıktan altı ay ya da daha uzun bir süre sonra adetin kesilmesidir. Sekonder amenorenin olağan nedeni gebeliktir, ancak bu durum anoreksiya nervosa gibi bir yeme düzensizliğinin işareti de olabilir.
Düzensiz Adet: Düzensizlikler arasında, kanamalar arasındaki süre, kanama süresi ya da kaybedilen kan miktarında olağandışı değişiklikler belirtilebilir. Menarştan sonraki ilk 2-3 yıl boyunca, ergenlik çağındaki kızlarda Adet kanaması düzensizlikleri sık görülür; hatta bazen bir kanama tümüyle atlanabilir. İki kanama arasındaki ortalama süre 28 gün olmakla birlikte, 23-35 gün arasında değişebilir. Çoğu kanama 3-5 gün kadar sürer; normal olarak 2-7 gün arasındadır. Kanama başlangıçta hafifken bir-iki gün artıp sonraki bir ya da iki gün yine hafifleyerek sürer. Düzensiz adete, hormon dengesizliği, stres, doğum kontrol yönteminin değiştirilmesi ve yolculuklar neden olabilir. Ayrıca gebelik, endometriozis, over tümörleri ve kistleri de düzensizliklere yol açabilir.
Adet Düzensizliği Sebepleri
Dismenore bulunan bir kızda, karnın alt bölümünde künt, kramp şeklinde ağrılar vardır. Bu ağrı hafif ya da şiddetli olabilir ve bacaklara ya da beline vurabilir. Kramp genellikle adetin başlamasından bir kaç saat önce ortaya çıkmakla birlikte, bir-iki gün öncesinden de başlayabilir. Kramplar kanama boyunca bir ya da daha fazla gün devam edebilir. Kızda bulantı, kusma ve ishal ortaya çıkabilir. Amenorede tek semptom, önceden adet kanamaları varken bunların 6 ay ve üzerinde bir süre kaybolmasıdır. Düzensiz adet semptomları, kızlarda normal adet düzenindeki değişikliklerdir.
Adet Düzensizliği Tanısı
Çoğu kızda, dismenore adetin normal bir parçasıdır; ancak semptomlar çocuğunuzun okula ya da işe gitmesini veya uyumasını engelliyorsa tedavi için hekime başvurmalısınız. Kızınızda amenore ya da adet düzensizliği var ya da yokken ortaya çıkmışsa, hekim pelvik muayene yapacak ve kadın hormon düzeylerini de içeren kan ve idrar tahlilleri yaptıracaktır. Hekim ayrıca gebelik testi, pelvik ve abdominal ultrasonografik inceleme ve laparoskopi (yani karnın içinde endoskop adı verilen hortumla bakılmasını) de isteyebilir. Hekim soruna hipofız bezinin bozuk çalışmasının yol açtığını düşünüyorsa, beyin bilgisayarlı tomografisi ya da manyetik rezonans görüntülemesi isteyebilir.
Adet Düzensizliği Tedavisi
Çocuğunuzdaki kramplar hafifse, parasetamol ya da ibuprofen gibi ağrı kesicilerden kullanabilir. Karnın üzerine koyulan bir sıcak su şişesi ya da termofor da krampları gevşetebilir. Ağır vakalarda, primer dismenore semptomlarını giderme de (içinde belli miktarda hormon bulunan) doğum kontrol hapları da kullanılabilir. Hekim enflamasyonu giderme amacıyla endometazin verebilir. Tedavi seçeneklerini ve olası yan etkileri hekiminizle konuşun. Sekonder dismenore tedavisi, altta yatan nedene bağlıdır. Amenore tedavisi de nedene göre değişir. Soruna yol açan durum hormonal bir dengesizlikse, hormonlar verilebilir. Kızınızda anoreksiya nervozaya bağlı aşırı kilo kaybı olduğundan kuşkulanıyorsa, hekim sizi psikolojik danışma için başka yere sevk edebilir. Düzensiz adet kanamaları aşırı kan kaybına neden oluyorsa, hekim kansızlığı gidermek için demir ve folik asit takviyesi içeren haplar verebilir. Ayrıca adet sırasında aşırı kan kaybını engelleme ya da adet dönemlerini düzenleme amacıyla doğum kontrol hapları da reçete edilebilir. Ağır vakalarda ileri inceleme ve tedavi için hastaneye yatırma gereği de olabilir.

Etiketler:, , ,